Włodzimierz Starosta
"Ruch to życie" - Arystoteles
"Ruch to życie" - Arystoteles
Biblioteka Międzynarodowego Stowarzyszenia Motoryki Sportowej 1. Starosta W. (Red.) [1990]: Koordynacja ruchowa w sporcie (Movement coordination in sport). Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Akademia Wychowania Fizycznego w Poznaniu – Wydział Zamiejscowy Wychowania Fizycznego w Gorzowie Wlkp., Instytut Sportu w Warsawie. Warszawa-Gorzów, Vol.1, 1-222. [In Polish]. 2. Starosta W. (Hrsg.) [1990]: Bewegungskoordination im Sport (Movement coordination in sport). Internationale Gesellschaft fur Sportmotorik. Akademie fur Korperkultur in Poznań, Auswartige Fakultat fur Leibeserziegung in Gorzów Wlkp., Sportinstitut in Warschau, Warszawa – Gorzów, Vol. 2, 1-256. [In German]. 3. Starosta W., Pristupa N. (Red.) [1993]: Izbrannyje aspekty sportiwnoj motoriki (Selected aspects of sport kinesiology). Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Brestskij Gosudarstwiennyj Pedagogiczeskij Institut im. A.S. Puszkina – Fakultet Fiziczeskogo Wospitanija. Brest, Vol. 3, 1-272. [In Russian]. 4. Osiński W., Starosta W. (Ed.) [1994]: Proceedings of the 3rd International Conference „Sport Kinetics ‘93”. International Association of Sport Kinetics. Academy of Physical Education in Poznań, Institute of Sport in Warsaw, Poznań, Warsaw, Vol. 4, 1-764. [In English]. 5. Bergier J. (Ed.) [1995]: Science in Sports Team Games. International Association of Sport Kinetics, Academy of Physical Education in Warsaw-Institute of Physical Education and Sport in Biala Podlaska, Warsaw, Vol. 5, 1-598. [In Polish and German]. 6. Starosta W. [1995]: Model wszechstronnej edukacji motorycznej polskiego dziecka w rodzinie (Model of comprehensive movement education of a Polish child in family). Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. International Association of Sport Kinetics, Warsaw, Vol. 6, 1-80. [In Polish and English]. 7. Sadowski J., Starosta W. (Eds.) [1998]: Movement Coordination in Team Sport Games and Martial Arts. International Association of Sport Kinetics, Academy of Physical Education in Warsaw, The Institute of Sport and Physical Education in Biała Podlaska, Warsaw – Biała Podlaska, Vol. 7, 1-316. Abstract book, 1-90. [In English]. 8. Strojnik V., Ušaj A. (Eds.) [1999]: Theories of Human Motor Performance and their Reflections in Practice. International Association of Sport Kinetics University of Ljubljana, Faculty of Sport, Warsaw – Ljubljana, Vol. 8, I part – 1-424, II -part 1-94 (ed. B. Jośt). [In English]. 9. Starosta W., Merni F., Franceschetti F., Carbonaro G., Cicchella A. (Eds.) [2001]: Motor Coordination in Sport and Exercise. International Association of Sport Kinetics. University of Bologna – Facolta di Scienze Motorie, Centro Sportivo Universitario Bolognese, Centro Studi & Ricerche. Bologna-Warsaw, Vol. 9, 1-374.[in English and Italian]. 10. Starosta W., Strzyżewski W. [2001]: Ringo – polska gra sportowa dla każdego. (Historia, technika, metodyka, taktyka, wyniki, przepisy).[Ringo – Polish game for everyone. History, technic, methodology, tactic, results, rules]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej, Vol. 10, 1-152. [In Polish]. 11. Skripko A., Starosta W. (Red.) [2002]: Fiziczeskoje wospitanie i zdorowie mołodzioży [Physical education and health of youth]. Mieżdunarodnaja Assocjacja po Sportownoj Motorikie, Institut Sowriemiennych Znanij w Minskie, Instytut Sporta w Warszawie, Warszawa-Minsk. Vol. 11, 1-192. [In Russian].
12. Botwina R., Starosta W. [2002]: Mentalne wspomaganie sportowców. Teoria i praktyka [Mental support of athletes. Theory and practice]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Akademia Wychowania Fizyczna w Poznaniu – Instytut Wychowania Fizycznego w Gorzowie Wlkp., Instytut Sportu w Warszawie, Warszawa – Gorzów Wlkp., Vol. 12, 1-420. [In Polish].
13. Radzińska M., Starosta W. [2002]: Znaczenie, rodzaj i struktura skoczności oraz jej uwarunkowania [Importance, kinds and structure jumping abilities]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Akademia Wychowania Fizyczna w Poznaniu, Instytut Kultury Fizycznej w Gorzowie Wlkp.,Gorzów, Vol. 13, 1-170. [In Polish]. 14. Bajdziński M., Starosta W. [2002]: Kinestetyczne różnicowanie ruchu i jego uwarunkowania [Movements kinesthetic differentiation ability and its conditions]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej.. Akademia Wychowania Fizyczna w Poznaniu, Instytut Kultury Fizycznej w Gorzowie Wlkp., Instytut Sportu w Warszawie. Warszawa-Gorzów, Vol. 14, 1- 168. [In Polish]. 15. Starosta W. [2003]: Motoryczne zdolności koordynacyjne (znaczenie, struktura, uwarunkowania, kształtowanie) [Movement coordination abilities (significance, structure, conditions, development]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Instytut Sportu w Warszawie, Warszawa, Wydanie II poprawione i uzupełnione, Vol. 15, 1-568. [In Polish]. 16. Starosta W., Osiński W. (Eds.) [2003]: New ideas in sport sciences: current, issues and perspectives. International Association of Sport Kinetics, Warsaw. State School of Higher Vocation in Leszno, Warsaw-Poznań-Leszno, Vol. 16, I part – 1-354, II – 1- 284. [In English]. 17. Starosta W. [2004]: Jazda na wrotkach i deskorolce dla każdego. [Roller skating and skateboard for everyone]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Warszawa, Vol. 17, 1-152. [In Polish]. 18. Starosta W. [2005]: Uczymy się jeździć na łyżwach [Self-learning in ice skating]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Warszawa, Vol. 18, 1-108. [In Polish]. 19. Sadowski J. (ed.) [2005]: Motor coordination abilities in scientific researches. International Association of Sport Kinetics, Warsaw. Józef Piłsudski Academy of Physical Education in Warsaw – Faculty of Physical Education in Biała Podlaska, Biała Podlaska, Vol.20, 1- 468. [In English]. 20. Starosta W., Squatrito, S. (Eds.) [2005]: Scientific Fundaments of Human Movement and Sport Practice. International Association of Sport Kinetics, University of Bologna, Faculty of Exercise and Sport Science, University of Bologns-Sport Center, Centro Universitario Sportivo Bolognese in Bologna, Italy, IASK Library series, Vol.21, 1-659: I Part 1-326; II Part – 327-659 [In English]. 21. Starosta W. [2006]: Globalna i lokalna koordynacja ruchowa w wychowaniu fizycznym i sporcie [Global and local movement coordination in physical education and sport]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Akademia Wychowania Fizyczna w Poznaniu, Instytut Kultury Fizycznej w Gorzowie Wlkp., Warszawa, Vol. 19, 1-746. [In Polish]. 22. Starosta, W. [2007]: 15 th Anniversary of Establishment and Development of the IASK. International Association of Sport Kinetics, Institute of Sport in Warsaw, Faculty of Physical Culture in Gorzów of University School of Physical Education in Poznań, Warsaw, vol.22, 1-370. [In English and Polish]. 23. Dębczyńska-Wróbel, I., Starosta, W. [2007]: Dominujący kierunek obrotów w ćwiczeniach sportowych – uwarunkowania genetyczne czy środowiskowe? [Dominant direction of turns in sport exercises – genetic or social conditions]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej, Faculty of Physical Culture in Gorzów of University School of Physical Education in Poznań, Warszawa – Gorzów Wlkp.Vol.23, 1-304. [In Polish]. 24. Sadowski, J., Niźnikowski J. (Eds.) [2008]: Coordination motor abilities in scientific research. International Association of Sport Kinetics. Józef Piłsudski University of Physical Education in Warsaw – Faculty of Physical Education in Biała Podlaska, Biała Podlaska, Vol.24, 1-348. [In English]. 25. Starosta, W. [2008]: Stronne zróżnicowanie techniki ćwiczeń zawodników rozmaitych dyscyplin sportu [Side differentiation of exercises technique In athletes of various sport disciplines]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej, Wyższa Szkoła Wychowania Fizycznego i Turystyki w Supraślu, Warszawa – Supraśl. Vol. 25, 1-239. [In Polish]. 26. Starosta, W., Jevtić B. (Eds.) [2009]: New ideas In Fundamentals of Human Movement and sport science: current issues and perspectives. International Association of Sport Kinetics. Faculty of Sport and Physical Education University of Belgrade, Olympic Committee of Serbia, Belgrade, Vol. 26, 1-408. [In English].
27. Starosta, W., Karpińska, A. [2009]: Uwarunkowania rozwoju koordynacji ruchowej w tańcu (na podstawie wyników badań uczennic szkół baletowych) [Conditions of development movement coordination in dance (on basic of investigations ballet school female students]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Akademia Wychowania Fizycznego – Zamiejscowy Wydział Kultury Fizycznej w Gorzowie Wlkp., Warszawa, Vol. 27, 1- 350. [In Polish].
28. Starosta W., Podciechowska K. [2009]: Uwarunkowania i zmienność poziomu koordynacji ruchowej u zawodniczek gimnastyki artystycznej [Conditions and changeability of movement coordination level in women competitors in rhythmic gymnastics]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Akademia Wychowania Fizycznego – Zamiejscowy Wydział Kultury Fizycznej w Gorzowie Wlkp., Warszawa, Vol.28, 1- 396. {In Polish]. 29. Starosta W., Papadopoulos C. (eds.)[2009]: Current and Future Directions in Human Kinetics Research. Final Program & Book of Abstracts. International Association of Sport Kinetics. Aristotle University of Thessaloniki, Laboratory of Sport Biomechanics. Chalkidiki, Vol. 29, 1- 368. [In English]. 30. Starosta, W. Stronczyński W. [2010]: Znaczenie rytmu w nauczaniu i doskonaleniu techniki ruchu [Importance of rhythm in teaching and of movements technique development]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Wyższa Szkoła Wychowania Fizycznego i Turystyki w Białymstoku. Instytut Sportu w Warszawie, Warszawa-Białystok, Vol.30, 1-488. [In Polish]. 31. Starosta, W. [2010]: Kariera naukowa czy pasja życia?[Scientific carrier or passion of life?]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Instytut Sportu w Warszawie. Wyższa Szkoła Wychowania Fizycznego i Turystyki w Białymstoku. Warszawa, Vol.31, 1-418. [In Polish]. 32. Starosta, W. [2010]: Human movement science – anthropokinesiology. International Association of Sport Kinetics. Institute of Sport in Warsaw. University School of Physical Education and Tourism in Białystok. Warszaw, Vol.32, 1-584. [In English]. 33. Sadowski, J., Niżnikowski, T. (Eds.) [2010]: Coordination motor abilities in scientific research. International Association of Sport Kinetics. Józef Piłsudski University of Physical Education in Warsaw – Faculty of Physical Education and Sport in Biała Podlaska, Vol.33, 1-248. [In English]. 34. Starosta, W. [2011]: Wybrane zagadnienia psychologii treningu i zawodów sportowych. [Selected problems of psychology of training and sport competitions]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Wyższa Szkoła Wychowania Fizycznego i Turystyki w Białymstoku. Instytut Sport w Warszawie. Warszawa, Vol.34, 1-526. [In Polish].
35. Rynkiewicz, M., Starosta, W. [2011]: Asymmetry of paddling technique, its selected conditions and changeability in highly advanced kayakers. International Association of Sport Kinetics. Eugeniusz Piasecki University School of Physical Education in Poznań. Poznań- Warsaw, Vol.35, 1-150. [In English]. 36. Starosta, W., Wangryn, M. [2012]: ABC polskiej gry w ringo (Metodyka nauczania techniki i taktyki) [ABC of Polish ringo game (Methodology of technique and tactic teaching and improvement). Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Polskie Towarzystwo Ringo. Warszawa, Vol.36, 1-146. [In Polish, part in English]. 37. Starosta, W. [2012]: Interdyscyplinarne uwarunkowania treningu sportowego dzieci i młodzieży [Interdisciplinary conditions of sport training children and youth]. Międzynarodowe Stowarzyszenie Motoryki Sportowej. Instytut Sportu w Warszawie. Wyższa Szkoła Wychowania Fizycznego i Turystyki w Białymstoku. Warszawa, Vol. 37, 1-580. [In Polish]. 38. Starosta, W. [2015]: Kinestezja – nowa metoda doskonalenia najwyższej jakości ruchów.[Kinesthesis- New method of development of highest quality of movements]. International Association of Sport Kinetics. Institute of Sport in Warsaw. Warsaw, Vol. 38, 1-692. [In Polish]. 39. Niźnikowski, T., Sadowski, J., Starosta, W. (eds.)[2016]: Coordination abilities in Physical Education, Sports and Rehabilitation. International Association of Sport Kinetics. Józef Piłsudski University of Physical Education in Warsaw- Faculty of Physical Education and Sport in Biała Podlaska, Warsaw, Vol. 39, 1-321. [In English]. 40. Mario Baić, Patrik Drid, Włodzimierz Starosta, David Curby, Hrvoje Karninčić (eds.)[2016]: Applicable Research in Wrestling. International Association of Sport Kinetics. Faculty of Sport and Physical Education, University of Novi Sad, SRB Faculty of Kinesiology, University of Zagreb, CRO. Novi Sad, Zagreb, Vol. 40, 1-253. [In English].
Ostatnio obserwuje się coraz wyraźniejsze wyrównywanie poziomu wszystkich rodzajów przygotowania: sprawnościowego, technicznego, taktycznego, psychologicznego reprezentantów wielu krajów. O zwycięstwie i medalu decydują często nie tylko setne części sekundy, ale wyjątkowa odporność psychiczna. Szczególną rolę odgrywa w niej nastawienie psychiczne zawodnika. W książce wiele miejsca zajmuje dotychczas mało znana koncepcja nastawienia gruzińskiego psychologa D. Uznadze [1945]. Koncepcja ta w niektórych krajach np. b. ZSRR znalazła dość szerokie wdrożenie w różnych dyscyplinach sportu. Czasami stosowana była też w Polsce. Reprezentacja Polski w siatkówce prowadzona przez H. Wagnera dwa lata przed igrzyskami olimpijskimi nastawiła się na zdobycie złotego medalu i medal ten zdobyła. Obecnie, pewne elementy nastawienia psychicznego stosują R. Lozano w siatkówce i l. Beenhakker w piłce nożnej. Dość często podsumowywano udział sportowca w zawodach w następujący sposób: „osiągnął to na co się nastawił”. Także w życiu codziennym przeważnie osiągamy to na co się nastawiliśmy, bo nieprzewidywalne są mobilizacyjne możliwości człowieka i pod ich wpływem „nierealne staje się realnym”.
Książka powstała na kanwie wiary w nieprzewidywalne możliwości człowieka w zakresie mobilizacji jego biologicznych rezerw. Rezerwy te pomaga skutecznie uruchomić odpowiednie do możliwości nastawienie psychiczne. Prócz niego w pracy pokazano skuteczność sugestii, autosugestii, placebo, hipnozy, autohipnozy dla zwiększenia wiary zawodników w swoje możliwości, umiejętności pokonywania swoich słabości i osiągnięcie sukcesu, często takiego, który wydawał się niemożliwy. Wiele miejsca w pracy tej zajmują mało upowszechnione zagadnienia: „odświeżania i budzenia” wrażeń kinestetycznych, psychoterapia, samowychowanie. Wiele części pracy kończą wnioski i zalecenia metodyczne.
W pracy poszukiwano odpowiedzi na pytanie: czym jest skoczność? Wydawało się, że odpowiedź jest prosta, bo odnośnie definicji i jej rozwoju napisano wiele. Jednak, nawet pobieżna analiza kilku określeń tej zdolności takich jak: moc [S. Drozdowski 1974, 1976], siła eksplozywna [Zaciorski 1970], siła dynamiczna, skoczność, zdolności szybkościowo-siłowe - wywołuje zamęt pojęciowy. Nie sprzyja to poznaniu istoty skoczności, tak ważnej w niezwykle różnorodnej działalności sportowej, przy czym specyficznej niemal dla każdej dyscypliny.
Wątpliwości dotyczące definicji, struktury i metod pomiaru skoczności oraz brak ujęcia różnorodnych uwarunkowań jej rozwoju, inspirowały podjęcie próby ich wyjaśnienia. W pracy kompleksowo ujęto istotę, przejawy i rozliczne uwarunkowania skoczności. Co nowego wnosi ta praca do teorii i metodyki sportu? Treść pracy nie stanowi wielkiego odkrycia. Jej novum polega na tym, iż po pierwsze, uświadamia ona jak bardzo złożoną zdolnością jest skoczność. O tym wspominali już różni autorzy, ale każdy z nich wskazywał na inny element. W pracy udało się je ująć w konkretną całość. Po wtóre, na podstawie wyników badań własnych i innych autorów (1489 osób), udało się, chyba po raz pierwszy, określić wielopostaciowość struktury skoczności. Zmusiło to nas do zmiany dotychczasowego określania tej zdolności, inaczej niż dotychczas, a więc zdolnościami skocznościowymi. Po trzecie, udało się dokładniej ustalić elementy składowe tych zdolności. Znajomość tego, w połączeniu z licznymi uwarunkowaniami jakie ustalono z pomocą licznych badań, umożliwia efektywniejsze kształcenie zdolności skocznościowych w procesie treningu sportowego. Efektywne rozumiemy szeroko, tj. przy pomocy jakich środków w krótkim okresie czasu, uzyskać znaczący przyrost poziomu tej zdolności niezbędny w doskonaleniu mistrzostwa sportowego. Jeśli to nastąpi w stosunku nawet do nielicznej grupy zawodników, autorzy pracy uznają, iż ich trud nie podszedł na marne.
Monografia jest próbą wyjaśnienia wielu ważnych zagadnień pomijanych w publikacjach lub traktowanych w sposób marginalny. Ma ona charakter refleksyjny, inspirujący do poszukiwania nowych rozwiązań, a czasami prowokujący do przemyślenia znanych faktów i konfrontacji ich ze starymi. Próbowano w niej uogólnić dotychczas zgromadzoną wiedzę i na jej podstawie pójść dalej. Stąd, wiele w niej przypuszczeń, sformułowań nie posiadających uzasadnienia naukowego, ale potwierdzonych w praktyce trenerskiej autora lub innych osób. Jest to uzasadnione, gdyż wiele osiągnięć teorii treningu sportowego najpierw pojawiło się w praktyce, a dopiero później znajdowało uzasadnienie naukowe. Stąd wynika też nadrzędna rola zdolności koordynacyjnych w stosunku do kondycyjnych. Najwięcej miejsca w monografii przeznaczono na rozmaite zagadnienia kinestezji („czucie ciała”). Są one stosunkowo mało znane, niedostateczne opisane i często traktowane nie na miarę ich znaczenia. Stanowią one niezwykle ważną rezerwę dotychczas mało wykorzystaną. Jej uruchomienie zwiększa efektywność nauczania i doskonalenia techniki sportowej. Studiowanie indywidualnych przypadków wykazało, iż nawet jej fragmentaryczne wykorzystanie umożliwiło odnoszenie znaczących sukcesów sportowych i często rozstrzygało o zwycięstwie. W monografii wyjątkową uwagę zwrócono na poszukiwanie rezerw, których wykorzystanie uwolni zawodnika od sięgania po niedozwolone sposoby stymulacji, a pomoże skupić się na doskonaleniu jego sprawności psychomotorycznej. Do takich ogromnych rezerw zaliczono nie tylko kinestezję, ale też symetryzację ruchów. Jej umiejętne wykorzystanie w praktyce umożliwia zmniejszenie stosowanych obciążeń treningowych, a wraz z tym liczby kontuzji przeciążeniowych i wydłużenie kariery sportowej zawodników. Każdy z 14 rozdziałów kończą wnioski i zalecenia metodyczne.
Książka ta, podsumowując 30-letnie badania przeprowadzone na prawie 15 tys. osób (w tym zawodnikach 38 dyscyplin sportu, także reprezentantach Polski w 17 dyscyplinach), jest udaną kontynuacją monografii „Motoryczne zdolności koordynacyjne” wydanej w 2003 r. i uzupełnionej w 2004 r. Głównym jej problemem jest nadal koordynacja ruchowa – najważniejsza składowa wszelkiej motorycznej aktywności człowieka. Tym razem kluczowy stał się jej fragment związany z przejawami lokalnymi i globalnymi. Jest to nowe jego ujęcie prawie niespotykane w światowej literaturze. Burzy ono dotychczasowy sposób rozpatrywania sprawności motorycznej opartej jedynie na zdolnościach kondycyjnych. Autor podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie: jaki rodzaj testów umożliwia pełne i całościowe ujęcie zdolności motorycznych – syntetyczny (globalny) czy analityczny (lokalny)? Oprócz podsumowań niektórych zagadnień, podstawowy tekst pracy stanowią relacje z przeprowadzonych badań, w których wiodące miejsce zajmują dane Autora i jego współpracowników. Obserwacje przejawiania się koordynacji ruchowej prowadzono w różnych makrocyklach treningowych: rocznym, dwuletnim i czteroletnim. Rejestrowano też zmiany w rytmie dziennym. Zebrane i uogólnione w 12 rozdziałach wyniki stały się specyficznym punktem odniesienia (miernikiem) umożliwiającym obiektywną ocenę poziomu globalnej koordynacji ruchowej. Obszerność zgromadzonego materiału i jego międzynarodowy zasięg decydują o merytorycznej wartości prezentowanej publikacji. Prosty język monografii czyni ją dostępną dla każdego kogo interesuje aktywność ruchowa człowieka jako niezwykle ważna część jego życia i warunek zdrowia. Każdy rozdział kończą wnioski i zalecenia metodyczne. 
Monografia jest nie tylko próbą syntetycznego ujęcia 15-letniej naukowej aktywności ponad 360 członków Międzynarodowego Stowarzyszenia Motoryki Sportowej z 42 krajów świata, ale w oparciu o liczne publikacje ilustruje rozwój nauki o ruchach człowieka (antropokinezjologii). Prezentuje przyczyny i uwarunkowania powstania tego Stowarzyszenia. Studiowanie treści pracy obala mit odnośnie nowości powstania tej dyscypliny naukowej i umożliwia poznanie jej istoty, jako niezwykle ważnej dla każdego, ale też etapy jej rozwoju począwszy od Arystotelesa do N. Bernsteina. W monografii nie pomija się tak ważnych zagadnień jak: znaczenie ruchu w życiu człowieka i działalności sportowej. Pokazuje się jej niezwykłą obszerność i interdyscyplinarność umożliwiającą penetrację naukową specjalistom niemal wszystkich dyscyplin naukowych. Prezentuje się jej rozwój w różnych krajach świata i jej miejsce w nauce o sporcie i wychowaniu fizycznym, a przede wszystkim wybitnych uczonych, którzy tworzyli jej fundamenty, jak też tych rozwijających ją obecnie. Niewielka jej część dotyczy krytyki stosowanej współcześnie terminologii. Liczne ilustracje dają pojęcie o zakresie działalności Stowarzyszenia i jego najważniejszych postaciach, tj. członkach honorowych stanowiących światową elitę w nauce o ruchu. Treść monografii ujęto w dwóch wersjach językowych: polskiej i angielskiej.
Monografia dotyczy rzadko podejmowanych wcześniej badań nad przejawami symetrii i asymetrii ruchów całego ciała połączonych z obrotami. Praca zawiera odpowiedzi na wiele intrygujących pytań dotyczących sposobu wykonywania ćwiczeń z obrotami, a szczególnie uwarunkowania ich dominującego kierunku: Jaki kierunek można uznać za dominujący? Czy kierunek ten uwarunkowany jest prawo lub leworęcznością? W jaki sposób określić wiodącą stronę obrotów? Czy kierunek ten uwarunkowany jest genetycznie czy też środowiskowo? Na te jak też inne pytania odpowiedzi udzielono na podstawie wieloletnich badań prowadzonych na 2019 osobach w wieku 6 - 48 lat, w tym zawodnikach 26 dyscyplin sportu o bardzo zróżnicowanym poziomie, a także dzieciach trzech populacji (Polski, Niemiec, Słowacji) oraz bliźniętach, rodzicach i ich dzieciach. W badaniach ponad 2000 osób po raz pierwszy zastosowano obiektywną metodę oceny maksymalnej wielkości obrotu w prawo i w lewo z dokładnością do jednego stopnia. Metoda ta umożliwiła dokładne określenie nie tylko wielkości obrotów, ale też dominującego ich kierunku.
Największą wartość poznawczą pracy stanowią wyniki dotyczące bliźniąt jedno i dwujajowych oraz rodziców i ich dzieci. Dotychczas dominujący kierunek obrotów ciała nie był badany w zakresie uwarunkowania genetycznego, dlatego tak cenne są informacje uzyskane na podstawie wskaźnika odziedziczalności. Monografia zainteresować może każdego kogo aktywność łączy się z nauczaniem i doskonaleniem techniki ćwiczeń niezależnie od ich ukierunkowania, a więc wychowania fizycznego, rekreacji, rehabilitacji, sportu niepełnosprawnych, amatorskiego czy zawodowego. W pracy tej każdy znajdzie coś interesującego i pożytecznego dla siebie. Monografia stanowi wszechstronne, nowoczesne i naukowo głębokie rozpoznanie problemu dominującego kierunku obrotów w ćwiczeniach sportowych. Każdy Czytelnik może wykorzystać zawarte tu informacje dla wzbogacenia swojej wiedzy, umiejętności i kompetencji.
